Kopzorgen

aai

Het vuurwerk van de jaarwisseling lag nog na te smeulen, de oliebollen waren nog maar half verteerd en de champagneroes  sudderde nog aangenaam door in mijn lijf, toen ik met een klap weer neerkwam op het beton van de realiteit. De aai over de bol’ zou taboe gaan worden in de zorg. Sterker nog, iedere vorm van lichamelijk contact, behalve een ferme handdruk, zou intolerabel zijn. Tenminste, dat zou ‘men’ bij de IGZ verkondigd hebben, zo stond er te lezen in bijna alle zichzelf respecterende periodieken.

Een ernstige vorm van paniek maakte acuut en wreed een einde aan mijn behaaglijke gevoel van welbevinden en vrede op aarde. Al jarenlang is het mijn gewoonte om iedere patiënt die mijn pad kruist grondig af te lebberen, in een warme omhelzing te nemen terwijl ik ook als een bezetene aaitjes over de bol uitdeel. Nooit een klacht over gehad. En heel therapeutisch, want al die patiënten waren op slag genezen. Ik zag ze in ieder geval nooit meer terug…… En dan nu ineens, out of the blue, als een donderslag bij heldere hemel, en ook nog eens volkomen onverwacht zou dat allemaal verleden tijd worden en zou ik me moeten gaan beperken tot een ferme handdruk…..!!!!

Drie dagen lang ging ik door een hel. Ik had geen trek meer in eten of drinken, ik verwaarloosde mezelf en deed ik geen oog meer dicht, bang als ik was voor nachtmerries over ‘handdrukkende’ zorgverleners. De bevrijding kwam vanuit de IGZ zelf. “De Inspectie voor de Gezondheidszorg staat niet achter de quote dat het enige fysieke contact in de zorg alleen een handdruk mag zijn. Er mag meer dan alleen een handdruk.”, zo stond er op 14 januari op de website van TVZ te lezen.

Ondertussen werd er met deze kwestie wel een behoorlijk hete soep opgediend. Want wat kan er nu wel en wat kan er niet in termen van fysiek contact tussen hulpverlener en patiënt? Zou je door het verbieden van fysiek contact voorkomen dat er grenzen overschreden worden? Wat is de waarde van fysiek contact in een hulpverleningsrelatie? Vragen, vragen en nog eens vragen.

Gelukkig werd de soep ook dit keer niet zo heet gegeten als ze werd opgediend. En het mooie van het hele verhaal is dat iedereen, voor en tegenstanders, weer eens goed aan het nadenken werd gezet over dit beladen thema. Zo heb ik besloten om me voortaan te beperken tot een innige knuffel en een bescheiden aai over de bol. Het aflebberen schaf ik af. Toch niet zo hygiënisch en bovendien smaakt niet iedereen even lekker…….

LV

Advertisements

IGZ vindt overlijden na gemiste sepsis geen calamiteit

Vergrootglas2

Ferme taal in de column (15-01-16) die medisch journalist Frank van Wijck publiceerde op de website van Arts en Auto: “Minister Edith Schippers laat haar tanden zien. 2016 wordt het jaar van de vuist op tafel.” Vanaf dit jaar zal t.a.v. zorgkwaliteit het patiëntenperspectief het uitgangspunt zijn en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) zal hier op moeten gaan toezien. Meer over dit plan is te lezen in de vervolgcolumn (18-01-16) van van Wijck..

Wellicht kun je je voorstellen dat ik (LV)  vooral na het lezen van de eerste column volkomen ontdaan was. Sinds 1979 werk ik ‘aan het bed’ in de gezondheidszorg en nu moet ik ineens het patiëntenperspectief als uitgangspunt gaan nemen. Stel je voor zeg, moet ik plots gaan nadenken over wat de patiënt wil en mijn zorg daar ook nog eens op af gaan stemmen. Dat is even flink slikken!!! En probeer je ook eens te bedenken in welke spagaten ik ga komen als ik naast de belangen van de verzekeraar, mijn werkgever en mijzelf ook nog eens serieus bezig moet met de belangen van de patiënten!!! Maar goed, dat is mijn perspectief en daar gaat het dus blijkbaar niet meer om.

Bij van Wijck’s column van 18-01-16 gingen mijn gedachten echter direct uit naar al die arme mensen die bij de IGZ werken. Ook zij moeten ineens serieus rekening gaan houden met wat patiënten vinden en hoe zij hun behandeling en bejegening ervaren. Sterker nog, ze moeten de ervaringen van patiënten mee laten wegen bij het oordeel over de kwaliteit van zorg. Van Wijck ziet het al helemaal zitten: “Dat gaat boeiende inspectiebezoeken opleveren.”

Als ‘doorgewinterde’ zorgmedewerker, maar ook vanuit mijn eigen ervaringen als ‘zorgconsument’ (geweldig eufemisme trouwens), moet ik het allemaal nog gaan zien hoe het zal gaan met dat patiëntenperspectief als leidraad, maar goed, voor dit moment zal ik de tanden en de vuist van Edith ‘Carrièreperspectief’ Schippers even het voordeel van de twijfel geven.

Helaas komt deze radicale koerswijziging voor veel patiënten en hun naastbetrokkenen te laat. Er zijn nogal wat voorbeelden van kwalitatief ondermaatse zorg (nog zo’n aardig eufemisme) waarin zorginstellingen en IGZ er met vereende krachten alles aan gedaan lijken te hebben om het patiëntenperspectief te negeren. Pas op het moment dat duidelijk werd dat patiënten en / of naastbetrokkenen echt hun gevecht voor rechtvaardigheid niet op zouden gaan geven, werden er wat mensen in instellingen en in het Utrechtse wakker, maar dan was het al veel te laat en was de berg aan extra leed en verwoesting (tot aan suïcides toe) niet meer te overzien.

Wat nu volgt is een verslag van een mensenleven dat letterlijk verwoest is door het uit het oog verliezen van het patiëntenperspectief en mensenlevens die in de nasleep hiervan nooit meer hetzelfde zullen zijn. Het is een verhaal van onprofessioneel handelen, een onvermogen tot reflectie en een ontluisterend gebrek aan respect. Een verslag dat bovendien duidelijk maakt hoe enorm volhardend je als slachtoffer van dit soort praktijken moet zijn om enigszins serieus genomen te worden vanuit jou perspectief.

Meneer X

Meneer X is een 71-jarige man, getrouwd, vader en opa. Hij meldt zich bij de huisartsenpost omdat hij zich niet lekker voelt, wordt opgenomen in het ziekenhuis en overlijdt een dag later aan de gevolgen van een sepsis die door alle betrokken zorgverleners is gemist. Het desbetreffende ziekenhuis deed, zoals dat hoort, een melding bij de IGZ. Na onderzoek kwam de IGZ tot de conclusie dat het hier een complicatie betrof.

Op verzoek van de nabestaanden heb ik (GH) het dossier uitgebreid bestudeerd en kwam ik  tot de conclusie dat het een calamiteit betreft. De nabestaanden hebben ‘Handle With Care’  toestemming gegeven om op ons blog aandacht aan deze calamiteit te besteden. Dit om zorgprofessionals, incl. de IGZ de gelegenheid te geven om te reflecteren op wat hier is voorgevallen, ervan te leren en om zo herhaling in de (eigen) zorgpraktijk te voorkomen. We willen eraan toevoegen dat het hier niet om een losstaand incident gaat. Het betreft ‘slechts’ een van de vele vergelijkbare ‘zaken’ uit de afgelopen 3 jaren.

Wat nu volgt is de brief die ik n.a.v. deze calamiteit namens de nabestaanden aan de RvB van ziekenhuis X heb gestuurd. De brief schetst een duidelijk beeld van wat er in de behandeling van en zorg voor Dhr. X en zijn naasten mis is gegaan en de conclusies die hieruit getrokken zijn.

Betreft: Toedracht overlijden van Dhr. X

Geachte Raad van Bestuur,

Naar aanleiding van het plotselinge overlijden van Dhr. X, d.d. xx-xx-xxxx in uw ziekenhuis, en na bestudering van het dossier wat ik uiteindelijk heb gekregen, schrijf ik u.

Ik acht het niet van belang de gehele gang van zaken wederom puntsgewijs op te sommen; wij weten immers wat en wanneer er is voorgevallen. Dit staat o.a. uitvoerig beschreven in zowel de rapportages evenals de Prisma-analyse.

Opvallend hierbij is dat er feitelijke onjuistheden in staan, die ik u zal gaan benoemen.

FEITELIJKE ONJUISTHEDEN RAPPORTAGE:

  • De HAP schijnt te hebben beweerd dat Dhr. X op zijn duim zou hebben geslagen. Zowel Dhr. X, evenals zijn zoon hebben onmiddellijk ontkend dat dit zo zou zijn. Dhr. X had helemaal niet op zijn duim geslagen en dit is ook duidelijk aangegeven; eveneens later in uw ziekenhuis.
  • Er staat dat Dhr. X diclofenac zou gebruiken voor rugpijn. Later staat er een andere reden; hij zou diclofenac gebruiken voor ontstoken enkel. Beide redenen van diclofenac gebruik zijn onjuist. Dhr. X nam diclofenac voor zijn hiel en wel te weten 1 maal daags 50 mg. Dit is ook duidelijk overgedragen maar niet in rapportage te vinden.
  •  In de rapportage stelt men dat Dhr. X al lange tijd last zou hebben van verwardheid en dat de kinderen dit zo zouden hebben gezegd. Dit is absoluut onjuist. Zowel Dhr. X evenals zijn kinderen hebben dit nooit beweerd.
  • In de rapportage staat vermeld dat Dhr. X al lange tijd zou lijden aan nierinsufficiëntie. Dit is absoluut onjuist. Dit is een stelling die absoluut niet overeenkomt met de realiteit.
  • Meerdere malen staat in de rapportage dat Dhr. X een rustige nacht heeft gehad en helder aanwezig was. Dit strookt absoluut niet met de werkelijkheid. Hierop zal ik later uitgebreid terugkomen.
  • Ook bij een aantal andere punten in het dossier kun je zeer grote vraagtekens zetten. Deze zal ik later uitgebreid behandelen.

Naar aanleiding van het calamiteitenonderzoek komt u tot de conclusie dat hier geen sprake is geweest van een calamiteit, maar van een complicatie.

Ik kan mij daar helemaal niet in vinden en ben het daar absoluut niet mee eens.

Na bestudering van alle papieren, kom ik tot de volgende feiten:

Uw ziekenhuis heeft een sepsis over het hoofd gezien.

De cardioloog heeft na onderzoek geen hartproblemen geconstateerd en heeft vervolgens de chirurg erbij geroepen. Deze chirurg, dr. Z, doet geen tot zeer weinig onderzoek en komt na beoordeling van de dikke duim tot de conclusie dat het waarschijnlijk een hematoom betreft. Gezien de onverklaarbare bloedwaarde adviseert de chirurg om na afname van bloedkweken te starten met antibiotica, rekening houdend met de nierfunctie. Daarna is Dhr.X overgenomen door een internist en opgenomen op de afdeling interne. De internist, dr. Y heeft een telefonische overdracht gehad van de cardioloog, waarin het advies om te starten met antibiotica is doorgegeven.

De internist doet dan daarna vervolgens zelf onderzoek. Dit onderzoek mag trouwens geen onderzoek worden genoemd. Hij heeft enkel een kort gesprekje met Dhr. X gevoerd en omdat er een nat lapje om de duim zat, heeft hij dat er niet afgehaald en niet naar de duim gekeken. Patiënt en zijn zoon hebben zeer duidelijk aangegeven dat de duim ernstig was gezwollen, blauw was verkleurd en dat de patiënt ernstige pijn had. Hier had de internist geen boodschap aan. Hij is gefixeerd op de nierinsufficiëntie en besluit gewoon om het advies van zijn collega in de wind te slaan. Hij vermeldt in het EPD ook niks betreffende zijn beslissing en reden om af te zien van antibiotica. Volgens de internist zijn er geen signalen van evt. infectie en denkt hij dat het ook immunologisch kan zijn. Daarbij ziet hij een aantal signalen enorm over het hoofd:

  • De CRP-waarden waren 199 mglL. Dit zou kunnen duiden op een eventuele infectie, maar kan ook een andere oorzaak hebben. Toch was de bloedbezinking 36 en dus te hoog.
  • Er is zeer duidelijk overgedragen dat de gehele familie last had van een keelontsteking. Samen met de verhoogde CRP en bezinking, had je dan kunnen en moeten denken aan een infectie. Ook de leucocyten zijn licht verhoogd.
  • Duidelijk was dat de patiënt en zoon hebben aangegeven dat de patiënt voor opname koude rillingen had en sterk geconcentreerde urine, pijnlijke gezwollen blauwe duim, plotse (niet langer bestaande) nierinsufficiëntie, verwardheid (niet eerder bestaand). Dit kan ik niet symptoomarm noemen!
  • Tevens is ook duidelijk overgedragen dat de patiënt niet lang voor de opname, in november een hals/kaakontsteking heeft gehad. Dit staat ook in de rapportage van de cardioloog.
  • Juist bij zo’n ontsteking is vaak geen heesheid of hoest aanwezig. De internist heeft in het geheel niet in zijn keel gekeken en ook is er geen verder onderzoek naar gedaan.

Aangezien er toch zeer duidelijke aanwijzingen waren voor een eventuele sepsis (zie bovenstaand), is de internist over alle signalen heengelopen en heeft zijn eigen niet onderbouwde conclusie getrokken. Daarbij neemt hij eveneens de vrijheid zijn slecht onderbouwde conclusie niet in het EPD te zetten.

Door de onoplettendheid van de internist is de sepsis gemist! 

Normaliter start je op een dergelijk moment onmiddellijk en met spoed antibiotica en geef je eveneens vocht om de doorbloeding van de organen op peil te houden. Dit is niet gebeurd.

Verder schermt de internist met het feit dat de patiënt geen koorts had. Koorts komt vaak voor bij een sepsis, maar in de vakliteratuur is ook zeer duidelijk terug te vinden dat vooral bij oudere mensen vaak ook geen koorts te vinden is.

In het schrijven van Dr. Y d.d. xx-xx-xxxx staat eveneens: “Uw man was zo sterk dat de gebruikelijke alarmsymptomen bij dit ziektebeeld ontbraken en daar waar achteraf wel enige tekenen waren, zijn deze niet als zodanig ingeschat.”

Gezien het feit dat er wel degelijk alarmsymptomen waren, stel ik  dr. Y ernstig in gebreke.

De nachtdienst heeft signalen over het hoofd gezien en onjuist gehandeld:

  • “De heer was de gehele nacht helder aanwezig.” Dit is absoluut tegenstrijdig met de verpleegkundige rapportage.
  • Buiten het feit dat men is vergeten 24-uurs urine te sparen en urinesed en kweek niet is gedaan, was de patiënt alles behalve helder aanwezig.
  • De verpleegkundige geeft aan op geen enkel moment een niet pluis gevoel te hebben gehad. Wellicht dan hoog tijd voor bijscholing.
  • Dat de patiënt op de rand van zijn bed zit en met de laptop en telefoon in de weer is geweest, betekent niet dat hij helder zou zijn geweest. Dit zie je ook vaak bij verwarde mensen. Tevens gaf hij pijn aan, waarbij hij morfine heeft gekregen.
  • Er staat toch duidelijk in de rapportage dat de patiënt onrustig was, verder was er sprake van een veel te lage saturatie (89%) en later zelfs 84%  Eveneens trok de patiënt de zuurstof er steeds uit en knoopt hij eveneens de slangen om de infuuspaal en peutert het verband van zijn duim . Hoezo helder? Dit zijn duidelijke signalen van verwardheid!

Voorts beginnen jullie dan te schermen dat de SIT-score niet hoger was dan 0 deze nacht. De ademhalingsfrequentie is eveneens NIET in de score meegenomen. De ademhalingsfrequentie is een uitermate belangrijk signaal bij een (beginnende) sepsis.

Het is zorgelijk dat de ademhalingsfrequentie niet is meegenomen. Samen met het over het hoofd geziene niet pluis gevoel zou de SIT-score er wel degelijk toe hebben geleid om een arts erbij te halen. Dit is niet gebeurd en had zeer zeker moeten gebeuren. Dat jullie ziekenhuis eveneens saturatie niet laat meetellen in de SIT-score, is opmerkelijk. Normaliter zit je bij een saturatie < 90% op 3 punten.

Wanneer de patiënt dus wel SIT-waardig zou zijn geweest had wel het verloop, maar niet de uitkomst beïnvloed volgens de commissie. Dit zijn veronderstellingen en daar koop ik niks voor. Feit is, dat er wederom fouten zijn gemaakt en belangrijke signalen over het hoofd zijn gezien.

De verpleegkundige heeft gewoonweg de boel zitten rekken en plotsklaps een niet pluis gevoel gekregen toen de dagdienst arriveerde, die wel gelijk (eigenlijk te laat) heeft weten te handelen.

Ik stel hierbij eveneens de verpleegkundige van de nacht ernstig in gebreke.

Uiteindelijk begint het kwartje te vallen.

Buiten het feit dat er duidelijke melding in de rapportage is van het feit dat patiënt onrustig was in de nacht en eveneens geagiteerd, zit hij tevens in een hypo van 2.9. Deze is niet zomaar ontstaan. Tevens is er sprake van tachycardie en pupilverschil. Kortom: septische shock in combinatie met septische embolieën in andere organen, waaronder het brein en de darm, om maar niet te spreken van de het vroegtijdige en duidelijk aanwezige nierinsufficiëntie.

Daarbij mag worden opgemerkt dat de duim een uiting is geweest van septische embolie en de porte d’entree de strep-throat blijkt te zijn geweest. Verder zijn er volgens de CT ook tekenen van decompensatio cordis, gestuwde halsvenen, hoog lactaat, subacuut infarct rechts occipitaal hersenen, parafyngeaal abces rechts en lymfadenopathie rechts in de hals. Mijnheer was de gehele nacht helder aanwezig…..als u begrijpt wat ik bedoel.

Voorts komt er uit de sputumkweek hemolytische steptococcengroep A, Escherichia coli, staphylococcus aureus en Candida Alblicans.. Uit de bloedkweek komt groei van hemolytische steptococcengroep A. Uit de uitstrijk van de rechter duim komt hemolytische streptococcengroep A.

Volgens de rapportage van lab XYZ  zijn deze kweken allen pas op X januari, de dag van het overlijden van hr. X,  afgenomen.

De commissie zegt o.a. het volgende: “Door alle betrokkenen wordt bevestigd dat als er bij het eerder herkennen van dit ziektebeeld, ergens in het zorgproces eerder toch met antibiotica zou zijn gestart, dit geen invloed zou hebben gehad op de uitkomst. Wellicht was patiënt zelfs eerder zieker geworden zodra de antibiotica was gestart vanwege het vrijkomen van toxines van de groep A streptococcen.”

Dit is indekken in plaats van logica wat mij betreft. Tevens bestaan er ook speciale protocollen voor het gebruik van antibiotica in deze situaties. Hiervan dient men in een ziekenhuis op de hoogte te zijn.

Buiten het feit dat de verpleegkundige de familie belt maar de telefoon een geblokkeerd nummer weergeeft, heeft het ziekenhuis na de eerste reanimatie van patiënt totaal niks met de familie besproken. U bent overgegaan tot een operatie terwijl er al tekenen waren van o.a. celverval. De voortekenen waren slecht en u hebt de familie geen toestemming gevraagd voor de operatie. Patiënt is zoals u weet op de OK overleden. Het ziekenhuis heeft vanaf het begin tot het bittere einde achter de feiten aangelopen.

Zogenaamde nazorg.

  • Na het overlijden heeft het ziekenhuis meerdere malen telefonisch contact opgenomen. Buiten het feit dat dit heel erg snel na het overlijden en begraven van patiënt plaatsvond, is het ongepast om een mens op deze manier letterlijk te “overvallen.” Dit is ongepast en onethisch.
  • De klachtenfunctionaris heeft de familie er tevens nooit op gewezen dat zij een klacht hadden kunnen indienen en dat de klachtencommissie vervolgens naar de zaak had kunnen kijken. Dat de familie klachten hadden, hebben zij duidelijk aangegeven en besproken. De klachtenfunctionaris heeft verzuimd de familie op de gangbare procedure te wijzen.
  • Verder werd de familie ook benaderd voor een gesprek met de calamiteitencommissie (onder het motto van een lunchafspraak); gekker kun je het niet bedenken.
  • Eveneens is familie gebeld door de intensivist dr. W en ook daar heeft de familie een gesprek mee gehad. Van alle bovengenoemde gesprekken zijn door uw ziekenhuis geen verslagen gemaakt en/of nagezonden, maar wel door de familie genoteerd.

De zogenaamde nazorg van uw ziekenhuis was ver ondermaats en uitermate storend.

Ik verzoek u als Raad van Bestuur expliciet te erkennen dat er onzorgvuldig is gehandeld. Diverse ernstige tekortkomingen staan vast en patiënt heeft daar ernstige, in beginsel vermijdbare en nare gevolgen van moeten ondervinden, met de dood tot gevolg.

U, als Raad van Bestuur, geeft met dit voorbeeldgedrag een vrijbrief aan uw medewerkers om gedoogd totaal foutieve zorg te verlenen. Eveneens slaat de IGZ hier ook de plank mis: dit is een calamiteit en geen complicatie.

De rest van dit schrijven is uit privacyoverwegingen niet toegevoegd.

Naschrift

De familie wil benadrukken dat de IGZ een door een reeks fouten en nalatigheden een te laat gediagnosticeerde sepsis heeft ‘weggezet’als complicatie terwijl het een calamiteit betreft.Het ziekenhuis heeft n.a.v. bovenstaande brief en een gesprek, de calamiteit alsnog toegegeven en gepaste maatregelen genomen. Daardoor kan de familie verder met hun leven en het ziekenhuis verder met leren.

Zelf wil ik (GH) hieraan toevoegen dat de IGZ regelmatig haar werk niet goed doet en van calamiteiten complicaties maakt. In dit geval ben ik er samen met de familie en het ziekenhuis uitgekomen, maar ook dit is geen gouden regel. Te vaak moeten patienten en / of hun naasten echt jaren vechten, mede ook omdat de IGZ niet in staat lijkt te zijn om de patient centraal te stellen en haar werk optimaal te doen.

Gonda Hervaud / LV

Het groot ‘Zorgwoorden’ boek #1

leuke-spraakverwarring

Ieder land op deze wereld heeft een eigen taal. In een aantal landen is die eigen taal niet uniek; hij wordt in meerdere landen gesproken. Desondanks is het de eigen taal van dat land, ofwel de moedertaal.

Ook Zorgland, je weet wel, dat staatje waarvan het bestuur steeds meer trekjes krijgt van een enigszins bureaucratische dictatuur, heeft een eigen taal. Hoewel het in deze context beter is om te spreken van een jargon. Het aardige van taal is dat je er bijna alles mee kunt: zo kun je ongelooflijk veel zeggen zonder dat daadwerkelijk iets meedeelt. Of je kunt iets zeggen dat op ‘tig’ manieren uitgelegd kan worden. Heel handig is dit, want daarmee kun je het een zeggen en het ander bedoelen. Je kunt specifiek zijn of je kunt je hullen in de nevelen der gemeenplaatsen. Dit zijn locaties waar de bewoners ‘vaagtaal’ spreken: je hoort ze praten, je verstaat ze ook, maar toch is dat wat ze zeggen ongrijpbaar, zoals ook mist ongrijpbaar is. Uit de monden van de bewoners van de gemeenplaatsen in Zorgland is taal net zoiets als de bekende paling in een emmer snot: glad en ongrijpbaar.

Wie zijn nu die bewoners van de gemeenplaatsen in Zorgland. Ik denk dat we dat allemaal zo nu en dan zijn. Ook hier op het ‘Handle With Care’ blog zullen we regelmatig ‘vaagtaal’  bezigen. Wie zonder zonde is, spreke het eerste woord, zullen we maar zeggen. Desondanks en niettegenstaande zullen wij trachten om de ‘vaagtaal’ ook aan de kaak te stellen. Dat doen we via dit Groot ‘Zorgwoorden’ boek, een reeks blogposts over Zorgtaal.

We zouden het erg leuk vinden als jullie als lezers van dit blog willen helpen bij het samenstellen van het Groot ‘Zorgwoorden’ boek. Komen jullie specifieke ‘Zorgwoorden’, zorgvaagtaal of anderszins zorggerelateerde modewoorden, termen of begrippen tegen, geef ze aan ons door. Betrappen jullie ons op (zorg)vaagtaal, laat het weten. En hebben jullie zorgtaal verbetervoorstellen, gooi ze dan in de groep, zodat we ze snel kunnen implementeren. (OEPS!!!)

In deze blogpost wordt het spits afgebeten door een de laatste jaren nogal ‘ge-hype’te’ kreet: ‘Bij ons staat de patiënt centraal’ Als argeloze luisteraar denk je bij het horen van dit zorggedrocht dat men bedoelt dat de patiënt het stralende middelpunt van de gezondheidszorg is en dat er alles aan gedaan wordt om de zorg af te stemmen op zijn individuele zorgvraag binnen zijn specifieke context. Wees echter op je hoede en vraag aan zorgverleners of instellingen die deze slogan bezigen expliciet of jou argeloze interpretatie de juiste is. De kans is namelijk groot dat men toch net iets anders bedoeld, bijvoorbeeld: ‘Bij ons is de patiënt de spil in het verdienmodel’ of ‘Bij ons beweegt alles om de patiënt heen zonder hem te raken.’ En geef toe, dan hebben we het toch over hele andere zaken die, zonder dat we er direct een waardeoordeel aan willen verbinden, toch tot een hele andere zorgsituatie leiden. En voordat je in zo’n zorgsituatie stapt is het goed om dat in ieder geval duidelijk te hebben. Dat kan namelijk een hoop ellende voorkomen.

LV

De Keurslager Revisited (ofwel De Naakte Waarheid)

images5JD7QG5G

Gisteren namen we u, voor een vergelijkend warenonderzoek,  mee naar de Keurslager. Dit leverde ons, vooral via Twitter, de nodige reacties op. Een aantal mensen vond de blogpost naar meer smaken, anderen konden er geen worst van maken. Voor ons genoeg reden om de Keurslager nog een keer met een bezoekje te vereren.

Eerst even de  reacties op een rijtje:

  • “Lezen mensen! Praktijk van de dag in de zorg!” (@mbbcareconsult)
  • “Leuk geschreven en helaas werkelijkheid in de zorg” (@mosjemeijer)
  • “Leestip! Helder vergelijk…. #zorg #regeltjes #laagdrempelig” (@c_curium)
  • “Een briljant verhaaltje” (@HRaaphorst)
  • “Ik heb nog nooit meegemaakt of van gehoord dat bij o.a. ziekenhuisbezoek er om n jaaropgave gevraagd wordt.” (@lorelei3112)
  • “Dat er om legitimatie gevraagd wordt is ook niet raar. Bij de slager open je geen rekening maar betaal je direct.” (@lorelei3112)
  • “Je kan terechte (!) kritiek ook onderbouwen met juiste feiten. Dan ben je geloofwaardiger m.i. (@lorelei3112)
  • “En vroeger kon je nog eens van slager veranderen. Tis nu (bijna) overal dezelfde eenheidsworst.” (@NFTwee)

Allereerst dank aan iedereen die de moeite nam om onze blogpost te lezen, te RT’en of te ‘liken’ en / of te reageren. Hier zijn we heel blij mee. Dan nog even terug naar de inhoud van het verhaaltje: Zoals er in de tekst al staat geschreven gaat het hier natuurlijk om een vergelijking tussen appels en peren, of om in de sfeer van de Keurslager te blijven, tussen rundvlees en varkensvlees. En natuurlijk is het geheel enigzins gechargeerd en wellicht op momenten wat kort door de bocht. De boodschap moge echter duidelijk zijn: bij de slager wil je zo snel mogelijk en zonder allerlei rare rompslomp naar buiten met een goed stukje vlees. In het ziekenhuis wil je zo snel mogelijk en eveneens zonder allerlei rare rompslomp naar buiten na een goed stukje zorg. Als je bij de slager te veel rompslomp en / of een ondermaatse worst krijgt kom je er niet meer terug. Echter als je in het ziekenhuis te maken krijgt met allerlei, vaak onzinnige, rompslomp en / of ‘zorg op ondermaat’ dan is het, ondanks de zo geprezen vrije markt, tamelijk lastig, zoniet onmogelijk om van aanbieder te veranderen, laat staan dat je serieus genomen wordt in je grieven. Je hebt het maar te slikken!!!! En als een Keurslager zijn klanten lastigvalt met allerlei rotzooi waar ze niet om gevraagd hebben en ze ook nog eens de deur uitstuurt met eenheidsworst van dubieuze kwaliteit, dan kan hij zijn toko waarschijnlijk heel snel sluiten. In de zorg komen zorgverzekeraars (U weet wel, “CZ ontzorgt”) en instellingen sowieso weg met allerlei onnodige en vaak zeer belastende rommel die de ‘bij ons staat de patient centraal’ gewoon moet slikken en is het product lang niet altijd van de beste kwaliteit. Desondanks blijven die zorgverzekeraars gewoon ‘ontzorgen’ en die instellingen gewoon open en daalt zelfs de omzet niet……..!!!???!!!

Feiten??? U kent vast wel Tolkien’s magnum opus ‘In de ban van de ring’. Welnu, als ik met feiten aan de slag ga, denk ik dat ik het aantal pagina’s die dit meesterwerk telt zonder me echt in te hoeven spannen kan overtreffen. Breek me de pen niet open, zou ik zeggen. Blijf daarom ook regelmatig op dit blog kijken. Literair zal het wellicht niet helemaal kunnen tippen aan Tolkien, maar u zult zo nu en dan getrakteerd worden op een stukje non fictie dat kan concurreren met de fictie van jongens als Orwell, Kafka en pak-m-beet Dante. Hier alvast wat voorproefjes:

Vrouw die zichtbaar ‘van de kaart’ is (betraand gezicht) meldt zich samen met haar man bij de balie van een poli. Legt uit dat de huisarts de specialist die ochtend gebeld heeft, haar situatie heeft uitgelegd en om een spoedconsult heeft gevraagd. Specialist gaf akkoord. Baliemedewerker vraagt of mevrouw verwijsbrief heeft meegenomen. Nee, zegt ze, die gaat de huisarts nog faxen. Baliemedewerker twijfelt nu. Zegt dat specialist haar niet kan zien zonder verwijsbrief. En er is nog niets binnen op de fax. Baliemederwerker belt specialist voor overleg. Specialist bevestigt dat hij mevrouw niet gaat zien zonder dat verwijsbrief binnen is. Vrouw raakt ondertussen steeds emotioneler en onzekerder. Partner raakt duidelijk geirriteerd. Baliemedewerker en specialist houden echter voet bij stuk. Voor mevrouw zit er niets anders op dan huisarts te bellen met vraag of hij verwijzing snel kan faxen. Huisarts echter niet aanwezig, is op huisbezoek. Assistente huisarts gaat proberen iets te regelen. Afijn, om een lang verhaal kort te maken: na een half uur rolt de verwijsbrief uit de fax. Specialist heeft nu echter geen tijd. Mevrouw zal nog een uurtje in de wachtkamer plaats moeten nemen.

Op een klinische afdeling komt iedere ochtend het lab langs voor bloedafname. Aanvragen voor de ‘ochtendronde’ dienen uiterlijk 08.00 bij het lab binnen te zijn. Om 09.30 is er sprake van een plotselinge verslechtering bij een van de patienten. Er moet een bloedkweek afgenomen worden. Patient is echter uitermate moeilijk aan te prikken. Een eerste poging mislukt. Op dat moment komt toevallig net de laborante die de ochtendprikronde doet met haar prikassortiment de afdeling opwandelen voor de aangevraagde afnames. Verpleegkundige vraagt of laborante die de patient eerder in de week succesvol geprikt had of ze ook de bloedkweek wil doen. Laborante weigert, want ze doet alleen de aanvragen voor de ochtendronde en die moeten voor 08.00 binnen zijn. Laborante is onvermurwbaar, zet hakken in het zeil,  prikt alleen de patienten die op haar lijstje staan en verlaat vervolgens de afdeling weer. Ondertussen zijn er door twee andere mensen, een co-assistent en een arts-assistent opnieuw pogingen gedaan om de kweek af te nemen. Dit zonder het gewenste resultaat. Uiteindelijk wordt de anesthesist in consult gevraagd. Deze weigert zelf te komen, maar wil de doodzieke patient wel prikken als deze op de poli langskomt.

Dit zijn twee feiten  uit de dagelijkse zorgpraktijk in een beschaafd land waarin kreten als ‘wij leveren zorg op maat’ en ‘bij ons staat de patient centraal’ je voortdurend om de oren vliegen. Fictie??? Was het maar waar!!! Dit zijn twee Naakte Waarheden uit een land waar de keizer dagelijks zijn nieuwe kleren aan een blind volk laat zien.

LV

 

Bij de Keurslager

Logo-Keurslager

Vandaag nemen we u mee naar  de Keurslager:  KS staat voor Keurslager, KL staat voor Klant. IB staat voor Inschrijfbalie

  • KL Goedemorgen slager, mag ik van u 1 ons…
  • KS Ho, ho, ho klant, een momentje alstublieft. Heeft u zich al ingeschreven?
  • KL Ingeschreven??? Moet dat dan? Ik heb alleen maar 1 ons…
  • KS Ja, sorry klant. Maar u moet zich echt eerst inschrijven. Ik heb dat niet zelf bedacht, maar de brancheorganisatie Keurslagers Nederland wil graag een klantenregistratie. En als ik daar niet aan meedoe, dan mag ik geen Keurslager meer  zijn. Dus, als u zich eerst even inschrijft bij de balie daar, dan kunt u daarna uw bestelling doen.
  • KL Nou, vooruit dan maar. Er moet tenslotte vlees op tafel komen.
  • IB Goedemorgen klant, wat kan ik voor u doen?
  • KL Goedemorgen, ik schijn me te moeten inschrijven.
  • IB Inderdaad klant. heeft u een identiteitsbewijs meegenomen? En wilt u voordat ik u inschrijf ook nog even dit formulier invullen? Oh ja, hier heeft u ook nog een folder over de inschrijfprocedure. Staat niets bijzonders in hoor, dus die kunt u thuis op uw gemak nog even doornemen.
  • KL Identiteitsbewijs? Enne, dat formulier, wat is dat?
  • IB Oh, dat is een KROM-formulier. Dat moet iedere klant bij iedere bestelling invullen. Na een week krijgt u dan thuis eenzelfde formulier toegestuurd om nog een keer in te vullen.
  • KL Wat heeft dat nu weer voor zin dan?
  • IB Tsja, dat weten wij ook niet precies, maar onze brancheorganisatie wil graag weten wat u startslagerssituatie is en daarna kijken of die situatie veranderd is na u bestelling.
  • KL En als ik dat nu niet invul?
  • IB Dan zijn wij volgend jaar het varkenshaasje. De brancheorganisatie wil een 100% KROM registratie. Keurslagers die dat niet halen lopen het risico om het Keurslager Keurmerk te verliezen.
  • KL Nou, vooruit dan maar, kom maar op met die KROM.

Tien minuten later heeft de klant zijn KROM ingevuld en is hij ingeschreven. Hij mag nu eindelijk zijn bestelling gaan doen.

  • KS Ha, daar bent u weer. Wat mag het zijn vandaag?
  • KL Doet u mij maar 1 ons ontbijtspek  en 2 kogelbiefstukjes.
  • KS Wat is uw jaarinkomen, klant?
  • KL Jaarinkomen? Wat heeft dat er nu weer mee te maken? Dat gaat u helemaal niets aan.
  • KS Dat valt nog te bezien klant. U wilt graag kogelbiefstukjes en die zijn niet goedkoop. Als uw jaarinkomen minder dan €50.000 is, dan mag ik u alleen maar een gewoon runderlapje verkopen. En als u dan toch persé kogelbiefstukjes wilt, dan moet u die maar als kiloknaller bij de SuperSlager kopen.
  • KL Ik kan er geen worst meer van maken,  slager. Maar okay, ik verdien €55.000 per jaar, dus met die kogelbiefstukjes moet dat dan wel lukken, toch?
  • KS Eigenlijk moet ik een kopie van uw jaaropgave hebben, maar neemt u die de volgende keer dan maar mee. Maar dan nog even iets anders. U wilt ook 1 ons ontbijtspek. Dat kan ik u helaas niet geven, want ik zie net in uw dossier dat uw BMI wat aan de hoge kant is. Ik kan u wel 1 onsje rosbief aanbieden. Da’s een stuk minder vet.
  • KL Hoe komt u in vredesnaam aan mijn dossier?
  • KS Oh, dat komt omdat u zich zonet hebt ingeschreven. Iedereen die zich inschrijft geeft automatisch toestemming tot Keurslager inzage in het persoonlijk dossier.
  • KL Ja, ho nu even zeg!!! Daar wist ik helemaal niets van.
  • KS Ja, klant, maar dan heeft u de folder die u bij de inschrijfbalie kreeg  niet goed gelezen. In de kleine lettertjes achterop de folder staan de algemene voorwaarden en daar hoort inzage in uw dossier ook bij.
  • KL Nou, ik  kan het allemaal niet meer volgen slager. Maar goed, ik heb nu eenmaal vlees nodig, dus het zal allemaal wel.
  • KS Ach klant, ik moet u eerlijk zeggen dat het van mij ook allemaal niet hoeft, maar ja, als ik niet meedoe, dan heb ik volgend jaar geen baan meer. Dan kan ik de zaak wel sluiten, dus doe ik maar aan die onzin mee. Maar goed, hier heeft u 2 kogelbiefstukjes en 1 onsje rosbief. Anders nog iets???

En dat was dan ons bezoekje aan de Keurslager. En ik zie u nu al vol ongeloof uw gezicht fronsen en waarschijnlijk denkt u, “dit is te bizar voor woorden”. En daar heeft u natuurlijk helemaal gelijk in. Stel je voor dat het zo zou gaan bij de Keurslager. Ik denk dat u gillend de deur uitloopt en nooit meer terugkomt.

Maar vervang het word Keurslager nu eens door zorgorganisatie en doe in plaats van 1 onsje ontbijtspek en 2 kogelbieftsukjes nu eens een consultje specialist en een rondje psychotherapie. Ook al is het enigzins een ‘appel-peer vergelijking’, de wijze waarop u in de gezondheidszorg   als klant wordt ontvangen zal grote overeenkomsten vertonen met de ontvangst bij de Keurslager uit het verhaaltje hierboven. En in de ‘zorgversie’van dit verhaaltje zult u niet eens al te verbaasd  zijn. En komt u de volgende keer gewoon terug bij hetzelfde ziekenhuis en dezelfde specialist. Toch???

LV

 

The Lunatics Have Taken Over The Asylum

91xpI-gzhwL__SX425_

Afgelopen week kwam ik op de gang in het ziekenhuis een ex patient tegen. Ik vroeg hoe het met haar ging en we raakten in gesprek over haar belevenissen in hulpverleningsland  sinds ze een jaar geleden te horen had gekregen dat ze niet meer welkom zou zijn op onze afdeling.

Dit vraagt om enige toelichting: Mevrouw kampt al heel lang met stemmingwisselingen, maar kon dat zelf aardig hanteren. Zo af en toe werd het haar teveel en had ze een plek nodig om even op adem te komen, al dan niet met hulp van medicatie (wijzigingen). Belangrijk bij zo’n plek vond zij dat ze zoveel mogelijk zelf de regie / autonomie kon houden,  dat er een gelijkwaardig contact met haar hulpverleners was en dat ze niet opgesloten zou worden. Op onze afdeling had ze die plek gevonden, kon ze indien nodig snel en laagdrempelig terecht en dat ging al jarenlang naar tevredenheid van alle betrokkenen.

Tijden veranderen, regels veranderen. De verzekeraar bepaalde dat onze afdeling zich voortaan niet meer voor dit ‘soort’ opnames ter beschikking mocht stellen, bovendien werd mevrouw vorig jaar 60 en dan moet je over naar de ‘ouderenpsychiatrie’, of je dat nu zelf wilt of niet.  Wij dus voor het blok en mevrouw voor hetzelfde blok. Maar goed, het is zoals het is, mevrouw besloot de nieuwe situatie een kans te geven.

En zo meldde  ze zich enkele maanden geleden voor het eerst voor een korte opname op een kliniek voor ouderen. En daar begon het ‘gelazer’: de afdeling was standaard gesloten en mevrouw werd verplicht mee te draaien in het therapieprogramma. (iets wat bij ons voor haar facultatief was, omdat ze zelf dingen ondernam die haar herstel  beter hielpen) Bovendien moest ze zich schikken in het afdelingsregime zoals dat voor iedereen gold. Als klap op de vuurpijl ontstond  er een uur nadat ze werd opgenomen een handgemeen tussen de man die op de kamer naast haar verbleef en de verpleging. Voor haar was de optelsom op dat moment snel gemaakt en trok ze de conclusie dat deze omgeving niet bij zou dragen aan haar welbevinden, sterker nog, de onrust en spanning namen alleen maar toe en ze voelde zich uitermate onveilig.  Toen ze dit te kennen gaf en meedeelde dat ze besloten had om daarom met ontslag te gaan, was het antwoord dat dat niet zomaar ging en dat daar eerst maar eens over gepraat moest worden.

Na 3 (!!!) uur wachten was men eindelijk zover en kon er gepraat worden. Mevrouw werd een gespreksruimte ingeloodst en mocht  plaatsnemen tegenover maar liefst 2 artsen en een co-dokter, Ze heeft moeten lullen als Brugman (haar eigen woorden) om weer ‘vrijgelaten’ (haar eigen woorden) te worden en heeft het hele gebeuren als ongelijkwaardig, degraderend  en intimiderend ervaren.

Zoals gezegd kwam ik haar tegen op de gang in het ziekenhuis. Ze was nu op weg naar de polikliniek ouderenpsychiatrie en vertelde me dat ze zich al voorgenomen had om niet het achterste van haar tong te laten zien. “Voor ik het weet, zit ik weer opgesloten.”

LV

Introducing……

Zorg_steun_

Welkom bij ons blog ‘Handle With Care – Zorgen met ZORG. ‘Ons’ zijn Gonda Hervaud en Lex Vink. Gonda is onder andere auteur van het boek ‘Een Kop Geeft Geëtter – extra kopzorgen in hersentumorland’, ervaringsdeskundige in de zorg voor patiënten met hersentumoren en epilepsie, onvermoeibaar pleitbezorger voor patiëntveiligheid en patiëntenrechten. Lex is onder andere ervaringsdeskundig ‘depressielijder’ en verpleegkundige op een Medisch Psychiatrische Unit. In volgende blogs zullen we ons wat nader voorstellen.

‘Handle With Care’ vertaalt zich naar (Be)Handelen Met Zorg. In Nederland kan de frase ‘handelen met zorg’ op tweeërlei wijze worden geïnterpreteerd. Beide interpretaties zijn actueel: de laatste jaren is zorg steeds meer handel geworden en met name de introductie van de marktwerking in de zorg maakt dat er grofweg twee partijen zijn die ‘handelen met zorg’. De ene partij wordt gevormd door hen die zorg als commercieel goed en ziekte en leed als product zien, de andere partij bestaat uit hen die de daadwerkelijke zorg uitvoeren. Tussen deze twee partijen in ‘bungelen’ degenen om wie het werkelijk gaat: de mensen die zorg nodig hebben en die allemaal met zorg behandeld willen worden.

Weer een blog?, moet dat nou?, horen we een aantal lezers al denken. Laten we nu eens stoppen met roepen, schrijven en laten we gewoon eens wat gaan doen: met zijn allen werken aan een kanteling in een steeds verder de-humaniserend zorglandschap. Wij hebben ook lang nagedacht voordat we de stap naar dit blog en bijbehorende Twitteraccount (@hwc_nl) namen. Uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat dit blog inderdaad MOET, al is het alleen maar vanwege onszelf. We staan beide volop in de dagelijkse zorgpraktijk, zien daar heel veel goeds, maar ook heel veel dat veel beter kan. Zelf zijn we dagelijks in de praktijk volop aan het ‘kantelen’, iets wat je zo groot of klein kan maken als je maar wilt, immers ieder moment van compassie en echte aandacht draagt bij aan kanteling.

Op dit blog willen we een beeld schetsen van de zorg zoals wij die meemaken en de wijze waarop we dit ervaren. Dat zal niet altijd een schets zijn om vrolijk van te worden. We realiseren ons terdege dat er in de zorg heel veel goed gaat en dat de meeste mensen die in deze branche werken het hart op de juiste plaats hebben. Desondanks zien we in onze dagelijkse praktijk ook veel geklungel waarbij er het nodige onnodig leed veroorzaakt wordt. Door dit geklungel te benoemen, iets wat in Nederland lang niet vanzelfsprekend is, hopen we ogen te openen en zo uiteindelijk bij te dragen aan betere zorg. We zullen ook voorbeelden geven van in onze ogen (essentiële ingrediënten van) goede zorg, waarbij het belangrijkste uitgangspunt is dat zorg ‘menselijk’ moet zijn. Op dit blog, en op ons Twitteraccount, zullen we daarom ook verwijzen naar – en verbinding zoeken met de talloze goede zorginitiatieven en de meerderheid van zorgwerkers die het hart op de goede plaats heeft. We hebben de waarheid niet in pacht en onze kijk op de zorg is niet meer of minder dan dat. Je kunt het met ons eens zijn of niet, je kunt wat doen met onze schrijfsels of niet. Hoe dan ook reacties zijn welkom,zolang het maar beschaafd en onderbouwd is. Voorbeelden van goede zorg(initiatieven) of ervaringen met ‘ontspoorde’ zorg zijn ook zeer welkom. En mocht je een gastblog willen schrijven, laat het ons dan weten.

Tot ons volgende blog

LV