Het Sneeuwbaleffect

th4w4kqig6

Gisteren ‘gastblogde’ (met dank aan Gonda Hervaud!) ik hier op Handle With Care over “De ROM en andere zorgellende”. Als profesional / ervaringsdeskundige die deel uitmaakt van de initiatiefgroep ‘Stop ROM als benchmark’, zit ik dicht bij het vuur, daar waar het dit onderwerp betreft. Over dit ‘dicht bij het vuur zitten’ en wat dat tot nu toe voor mij betekent, wil ik het in deze blogpost hebben.

Trouwe lezers van Handle With Care weten dat ik geen groot fan ben van de wijze waarop de zorgwereld zich het laatste decennium ontwikkeld heeft. De marktwerking heeft voor een enorme bureaucratisering en verontmenselijking van de zorg gezorgd. De zorg is waarschijnlijk de enige bedrijfstak in Nederland waar het aantal managers en pennenlikkers groter is dan het aantal werkers in het primaire proces. (Het mag wat kosten, niet???) In tegenstelling tot wat de marktpartijen (inclusief de zorginstellingen) roepen draait het allang niet meer om de patiënt. Natuurlijk is de zorg technisch op een hoog niveau: we kunnen veel en de standaard is hoog op dat gebied. Dat is een groot goed en is natuurlijk belangrijk. Minstens zo belangrijk vind ik een zorg die geworteld is in menselijke normen en waarden en een zorg die voor iedereen laagdrempelig toegankelijk is. Je kunt technisch nog zo goed zijn, maar als het hart uit je zorg is, je stelselmatig mensen uitsluit en je professionals dwingt om hun beroepscode te verloochenen, dan schiet je zorg mijns inziens tekort en kun je op moreel ethisch gebied waarschijnlijk nog wat leren van pak ‘m beet, een gordeldier met een gemiddeld IQ.

Een ander kritiekpunt dat ik op de zorg in ons land heb, is dat de regie niet is bij de mensen waar die hoort te zijn: de patiënten en de professionals. Ik kan hier een hele verhandeling over schrijven, maar ik denk dat eenieder die dit leest weet wat ik bedoel. Mocht dat niet het geval zijn, lees dan maar eens een aantal van mijn blogs hier op Handle With Care.

Terug naar het ‘dicht bij het vuur’ zitten en wat dit voor mij betekent: de laatste weken hebben me laten zien dat de zorgorganisatie nog professional en patiëntonvriendelijker is dan ik al dacht. Het is een haast onontwarbare kluwen van clubjes en verenigingen die allemaal voor hun eigen belang gaan, ook al zeggen ze dat ze er zijn voor professionals en / of patiënten. In dit eigen belang gaat het, zoals zo vaak in dit soort situaties vooral om geld, macht en ego’s. Een wetmatigheid die ik ontdekt heb is dat hoe harder een club brult dat ze  staan voor transparante zorg waarin de patiënt centraal staat, hoe meer je als professional en / of patiënt op je hoede moet zijn. Op bijna alle niveaus bestaat de zorgorganisatie in ons land uit koninkrijkjes, niet zelden geleid door een onverlicht despoot. De achterdocht en soms zelfs kwaadaardigheid naar elkaar, maar ook naar de patiënten en professionals is van een orde waarvan ik dacht dat die  alleen maar voorkwam in bananenrepublieken. Ik was al  geen lid van de club van de roze bril, maar de dingen die ik de laatste weken hoor en lees, gaan zelfs mijn zwartse begrip te boven. Professionals en patiënten zijn niet heel veel meer dan smeerolie in de raderen van een megalomane geld en machtmachine.

Nou, nou, nu overdrijf je wel weer een beetje, Vink, hoor ik een aantal lezers al denken. We leven toch in een democratisch land en niet in, om eens een zijstraat te noemen, Noord Korea. Dat we niet in Kim Yong Un’s speeltuin wonen klopt inderdaad, maar ik denk dat zelfs deze narcistische sociopaat nog het een en ander zou kunnen leren in Nederland Zorgland. Uit onbetrouwbare bron heb ik me laten vertellen dat zelfs Donald Trump overweegt om stages te lopen bij Zorgverziekeraars Nederland, ‘ons’ ministerie van Volksverlakkerij Welrijn en Spot en een aantal beroepsverenigingen dan wel patiënt vertegenwoordiging clubs. “Let’s look ‘m in the pussy”, schijnt hij gezegd te hebben.

Toch ben ik deze laatste weken een wat positiever mens geworden. Want ‘zo dicht bij het vuur’ kom ik ook in aanraking met de warmte van een behoorlijk grote, en snel groeiende,groep van bezielde mensen; professionals en patiënten die hun beroepseer en / of principes weigeren te verkwanselen en die zijn begonnen om een kleine sneeuwbal van die hele hoge Zorgellendeberg af te rollen. Een sneeuwbal die steeds groter wordt, die ook steeds harder gaat rollen en die op ramkoers ligt met de onneembaar geachte Ivoren Toren in het dal. En door het gebulder en gebonk van die steeds groter wordende sneeuwbal, vertoont het gewapende beton van die Ivoren Toren zowaar al kleine scheurtjes. En zo komt het dat ik voor het eerst in jaren weer eens een gevoel van hoop heb. Hoop dat  het mogelijk is om die Ivoren Toren met de grond gelijk te maken en de zorg weer te maken tot wat ze zou moeten zijn: een plek waar patiënten centraal staan, waar professionals samen met die patiënten de regie voeren en waar respect, wederkerigheid, compassie en voor elkaar zorgen geen vieze woorden zijn.

“Stop ROM als benchmark” is naar ik hoop de eerste sneeuwbal die frontaal met het ‘vrije” marktgedrocht botst en de eerste bres in de muur slaat.. Met die ene bres  zijn we er natuurlijk nog lang niet, maar het laat zien dat de Ivoren Toren niet onkwetsbaar  is.

Alles over het initiatief “Stop ROM als benchmark” vindt u op de site stoprom.com. U kunt daar ook de petitie tekenen.

Lex Vink

Advertisements

Author: hwc2016

Blog over Zorgen met Zorg - veilig - met verstand -met (com)passie - humaan - kritisch - constructief

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s