To smoke or not to smoke: is that a question? #2

thQKLNI4ZQ

In de vorige blogpost ging het over tegenstrijdige belangen die meespelen in de gezondheidszorg en die ervoor zorgen dat primaire en secundaire preventie steeds meer een ondergeschoven kindje worden, alleen maar omdat dit op korte termijn leidt tot relatief dure interventies, of omdat het economisch belang zwaarder weegt dan de volksgezondheid. Als voorbeeld gaf ik het halfslachtige overheidsbeleid mbt. bijvoorbeeld tabak, alcohol en de obesitas epidemie: zo worden er deals met ‘de duivel’ (tabaks, alcohol en voedingsindustrie) gesloten terwijl aan de andere kant steeds een waarschuwend vingertje geheven wordt, zonder dat dit leidt tot een doortastend beleid mbt. primaire en secundaire preventie. Eigenlijk vind ik dat de overheid op deze gebieden veel krachtiger moet ingrijpen en de volksgezondheid op de eerste plaats moet zetten. Ook liet ik doorschemeren dat ik vind dat ook de zorgprofessionals niet de verantwoordelijkheid nemen die zij zouden moeten nemen en meer bezig zijn met symptoombestrijding dan met het voorkomen van symptomen. Ik illustreerde dit met een aantal voorbeelden uit de praktijk.

Mijn blogpartner Gonda liet me weten mijn punt te begrijpen, maar kreeg bij het idee van een krachtiger optredende overheid niet al te prettige Kafkaiaanse / Orwelliaanse visioenen. Zij gaf aan huiverig te zijn voor een teveel voorschrijvende overheid of in het verlengde daarvan zorgprofessional. “Ieder mens heeft het recht op zelfbeschikking en ieder mens heeft zijn/haar redenen te leven op zijn/haar manier. Genoeg mensen verdwijnen ook in kist terwijl zij heel gezond leven.”

Ik ben dit volstrekt met haar eens, maar de kern van mijn betoog betrof niet het ‘opleggen van ‘gezond’ gedrag door overheid, zorgprofessional of zorgverzekeraar, om maar eens een paar zijstraten te noemen. Waar het mij om ging, en gaat, is dat ik van een minister van VWS en van mijn collega zorgprofessionals verwacht dat zij actief bijdragen aan het faciliteren van gezondheidsbevordering. En dat doe je niet door, zoals de overheid doet, deals te sluiten met allerlei lobbyclubs die willens en wetens ziekmakende producten op de markt brengen  of zoals veel zorgprofessionals, je vooral bezig te houden met symptoombestrijding en niet al te veel energie te steken in het aanbieden van primair of secundair preventieve maatregelen.

Natuurlijk heeft ieder mens recht op zelfbeschikking, maar mensen leven in een context en in een context heb je ook plichten t.o.v. de maatschappij waarin je leeft, je medemens, je wereld. Ik denk niet dat het verkeerd is om mensen ook daarop te wijzen en om ze maximaal te faciliteren om die ‘plichten’ na te komen. Dat er tussen verplichten en faciliteren een wezenlijk verschil is moge duidelijk zijn.

Zo ben ik bijvoorbeeld heel erg tegen algehele verboden, zoals het rookverbod. Tegelijkertijd ben ik heel erg tegen roken en ben ik van mening dat alles in het werk gesteld moet worden om roken te ontmoedigen en om rokers maximaal te ondersteunen bij het stoppen. Als dat allemaal gebeurt en mensen kiezen er nog steeds voor om te blijven roken, dan respecteer ik die keuze, zolang ze met hun gedrag anderen geen schade toebrengen.

Zelfbeschikking is en blijft een tweesnijdend zwaard, maar wat ik zeker weet is dat je pas optimaal kunt zelfbeschikken op het moment dat je alle ‘ins and outs’ van je gedrag en de consequenties daarvan voor jezelf en voor je (directe) omgeving hebt kunnen afwegen. Daarnaast denk ik dat er bijvoorbeeld in het geval van tabak, alcohol en ook voeding geen sprake kan zijn van zelfbeschikking zolang er verslavende additieven aan producten worden toegevoegd en marketing van deze producten gebaseerd is op pure misleiding.

Tussen Kafka & Orwell en volkomen zelfbeschikking ligt een wereld aan nuances. Daarover moeten we in discussie blijven. Het antwoord op de vraag ‘To smoke or not to smoke: is that a question? Ligt daarom iets complexer dan een simpel ‘no or yes.’

LV

Advertisements

Author: hwc2016

Blog over Zorgen met Zorg - veilig - met verstand -met (com)passie - humaan - kritisch - constructief

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s