To smoke or not to smoke; is that a question?

FOKSUKrookbeleid

‘Dweilen met de kraan open’. Het beleid mbt. tot gezondheidsverwoesters als tabak en alcohol (en nog talloze andere ‘killers’)in ons land is dermate halfslachtig dat het een permanente ‘overstroming’ tot gevolg heeft. Dit geldt voor het overheidsbeleid, maar ook voor het beleid dat in de zorgpraktijk zelf gevoerd wordt. Termen als primaire en secundaire preventie vallen regelmatig, maar door de bank genomen zijn we vooral bezig met het dichten van lekken zonder dat we de oorzaak van het lek zelf aanpakken.

‘Twee geloven op een kussen, daar slaapt de duivel tussen.’ Nog zo’n geweldige gouwe ouwe uit grootmoeders verzameling tegeltjes. Vrij vertaald naar het actuele beleid tav. roken en drank betekent dit dat het gedwongen huwelijk tussen zorg en markt nooit kan leiden tot een optimale gezondheidszorg waarin primaire preventie voorop staat, gevolgd door secundaire preventie als prioriteit nummer 2. De belangen van beide partners liggen zover uiteen dat ze elkaar in de praktijk van alledag actief tegenwerken.

Dit heeft bizarre taferelen tot gevolg: een ministerie van VWS dat samenwerkt met de tabakslobby (om maar eens een heel kwaadaardige te noemen) terwijl ook ingezet wordt op het terugdringen van kanker en hart en vaatziekten. Een tabaksindustrie die legaal verslavende additieven aan hun product toevoegt, terwijl er een zero tolerance beleid gevoerd wordt t.a.v. andere harddrugs. (want die zijn zo schadelijk en veroorzaken zoveel leed). Gisteren tweette Sylvia Witteman (@sylviawitteman) een gedachten experiment: “wat zou er gebeuren als de sigaretten van de ene de op de andere dag 20 euro per pakje zouden kosten?” Ik wil hier een gedachtenexperiment aan toevoegen: Stel je voor: de Nederlandse onderwereld  wil eens serieus werk maken van het legaliseren van XTC. Ze hebben een geweldig business plan uitgewerkt, waarbij zij beloven dat van de winst die zij maken 25% afgedragen wordt aan de overhead die dat dan kan besteden aan gezondheidszorg naar keuze. Het businessplan wijst tevens op de mogelijkheden tot het heffen van een lucratieve accijns door de overheid. In de ‘wandelgangen’ van VWS worden er constructieve lobby contactjes gelegd. Om de beleidstijgers kennis te laten maken met de XTC productie worden er links en rechts ook wat tripjes aangeboden naar de grote XTC labs in Zuid Amerika. Het bezoek aan een lab duurt een ochtendje, de trip omvat een week. Uiteraard verblijft men gedurende die week in een luxe vakantieparadijsje met alles erop en eraan. (“en als u nog eens terug wilt komen, dan belt u maar….”) Daarnaast trekken de drugsmarketeers her en der aan touwtjes, zodat, eveneens her en der wat (carriere) voordeeltjes opduiken die het leven van de geplaagde ambtenaren iets makkelijker maken. Op een kwade dag lekt een onvoorzichtig pluchemensje echter iets over deze ‘wandelgang contactjes’ en krijgt de pers er lucht van. Wat denkt u? Breekt de pleuris uit, of niet?

Bovenstaand gedachtenexperiment vindt u wellicht wat overdreven of vergezocht. Misschien denkt u dat ik een iets te rijke fantasie heb. Dan moet ik u helaas mededelen dat ik het niet met u eens bent. In Nederland wordt er voortdurend op dit nivo ‘samengewerkt’ tussen gewetenloze, maar legale, criminelen en de overheid. Neem nu bijvoorbeeld de tabaksindustrie, die door dit soort contacten de gelegenheid krijgt om met een product dat veel schadelijker is dan XTC, dat veel meer slachtoffers veroorzaakt dan XTC,  legaal ongelooflijke winsten te maken.

En zo zijn er nog talloze andere voorbeelden die bij velen bekend zijn, maar die desondanks gedoogd worden. Denk hierbij aan de alcohol en voedingsindustrie, de gokindustrie en dat soort erg aardige mensen die allemaal het beste met hun medemens voor hebben en die innige Haagse contacten hebben om hun menslievendheid uit te dragen.

Ook hier echter weer de vraag of je dit gepruts met gezondheid alleen maar op het conto van beleid en politiek mag schuiven. Retorische vraag natuurlijk. Immers, wij (de gezondheidszorg) doen net zo hard mee door, een enkeling uitgezonderd, actief mee te werken aan de ellende waarin ‘onze’ patiënten terecht komen.

Veel een instellingen investeren bijvoorbeeld niet in primaire en (in geval van 2e lijszorg) secundaire preventie, simpelweg omdat ze daarop geld toe moeten leggen. Het gaat hierbij namelijk om redelijk ingrijpende en tijdrovende interventies die ten koste gaan van de productieafspraken die met verzekeraars gemaakt zijn. Goede, maar tijdrovende en arbeidsintensieve secundaire preventie wordt keihard afgestraft in de vorm van boetes en kortingen.

Ook de meeste medewerkers van de instellingen geloven het wel. We weten dondersgoed dat primaire en secundaire preventie op langere termijn in alle opzichten efficiënter zijn dan symptoombestrijding, maar de inspanning die we moeten leveren om op tot dit gebied effectieve constructies te komen is immense, de tegenwerking is groot, dus we laten het maar waaien.

Zo kan het dus gebeuren:

  • dat ik  rokende COPD patiënten diverse keren per jaar doodziek in het ziekenhuis tegenkom (tot aan IC opnames), maar dat er geen serieuze aandacht en laat staan behandeling is voor hun verslaving…….
  • Of dat ik alcoholverslaafde patiënten ook meerdere malen per jaar op de afdeling heb voor een ‘detox’ van een weekje, waarna ze weer zonder serieuze (vervolg) interventie of begeleiding teruggestuurd worden naar de in standhoudende factoren die onveranderd zijn…….
  • Of, iets ander voorbeeld, dat ik met een extreem kortademige patiënt met morbide obesitas bij de orthopeed kom, omdat patiënt moeilijk beweegt door pijn in de knieën, orthopeed op röntgenfoto wel enige slijtage ziet, maar nog niet zo dat er een chirurgische ingreep nodig is, vervolgens voor de zekerheid nog wel een MRI-tje ertegenaan gooit, maar niet met de patiënt in gesprek gaat over het belang van gewichtsafname en verbeteren van de conditie. Laat staan dat hij daarvoor interventies aanbiedt. Hij kijkt wel uit……….
  • Of dat ik patienten met een regelmatig door leefstijlfactoren ontregelde diabetes of (ernstige) complicaties van diabetes (depressie, vaatlijden) op de afdeling krijg voor bestrijding van de symptomen en het weer op peil krijgen van de bloedsuikers, maar geen substantiele tijd of aandacht kan / mag (uit)besteden aan de onderliggende en instandhoudende factoren……….

En zo gebeurt het dus ook dat als ik dit soort situaties aankaart in het multidisciplinaire team ik te horen krijg dat dat niet ons probleem is. Ons probleem is het directe symptoom, maar bovenal is ons probleem het moeten halen van de productieafspraken die we met onze verzekeraar hebben gemaakt. Of dat leidt tot de best mogelijke zorg en zorg op maat is allang niet meer de vraag, laat staan dat we daarover echt na gaan denken. En bovendien, en dat is zelfs een van de meest gehoorde dooddoeners: het is de schuld van de patiënt zelf, want die verandert zijn gedrag ook niet. Bovendien zijn er  die bezuinigingen van hullie daar in Den Haag die ervoor zorgen ervoor dat wij ons werk niet naar behoren kunnen doen. En dan heb ik het niet eens over het geweldige excuus dat we geen tijd hebben door alle administratie die we ons door de strot laten duwen!!!

Zolang wij echter als zorgprofessionals niet van ons afbijten, zal de (verdere) afbraak van de zorg niet stoppen en wordt ons domein steeds meer een domein dat bezet wordt door niet zorgprofessionals.

LV

Advertisements

Author: hwc2016

Blog over Zorgen met Zorg - veilig - met verstand -met (com)passie - humaan - kritisch - constructief

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s